കേരളത്തിലെ പ്രാദേശിക പരിസ്ഥിതിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉയർന്ന ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുള്ള സങ്കരയിനം കന്നുകാലികളെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 1963 ൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരും സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് സർക്കാരും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച പദ്ധതിയാണ് ഇൻഡോ സ്വിസ് പ്രോജക്ട് കേരള (ISPK). കേരളത്തിന്റെ ക്ഷീര മേഖലയിൽ ശാസ്ത്രീയമായ രീതികൾ അവലംഭിക്കുന്നതിന് സമാരംഭം കുറിച്ചത് ഈ പദ്ധതിയാണ്. ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പീരുമേട് ഹൈറേഞ്ചുകളിൽ ഡെയറിയിങ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമ്മിശ്ര കൃഷിരീതിയുടെ സാദ്ധ്യതകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് മാട്ടുപ്പെട്ടിയിലെ ഒഴിഞ്ഞു കിടന്നിരുന്ന അഞ്ഞൂറ് ഏക്കർ സർക്കാർ ഭൂമിയിൽ നടത്തിയ ഈ പരീക്ഷണ പദ്ധതി കേരളത്തിലെ ക്ഷീര മേഖലയിൽ സമൂലമായ മാറ്റത്തിന് നിദാനമായി. തുടർന്ന് പാലുൽപ്പാദനം, സംഭരണം, സംസ്കരണം,വിപണനം എന്നിവ സഹകരണ മേഖലയിൽ സംയോജിപ്പിച്ച് വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കിയ ഗുജറാത്തിലെ ആനന്ദ് മാതൃക രാജ്യത്ത് ആകമാനം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ട ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷീര വികസന പദ്ധതിയായ ഓപ്പറേഷൻ ഫ്ലഡ് പദ്ധതിയുടെ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് 1980 കളിൽ കേരള സംസ്ഥാനത്ത് നടപ്പിലാക്കുവാൻ തീരുമാനമെടുത്തതിന്റെ ഭാഗമായാണ് മിൽമയുടെ എറണാകുളം, തിരുവനന്തപുരം മേഖലാ യൂണിയനുകൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ ദേശീയ ക്ഷീര വികസന വകുപ്പ് നടത്തിയ സാധ്യതാ പഠനത്തിൽ മലബാർ മേഖലയിൽ പാലുൽപ്പാദന വർധനവിന് സാധ്യതയില്ലായെന്ന് വിലയിരുത്തി ഈ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് മലബാർ മേഖലയെ പരിഗണിച്ചിരുന്നില്ല. കേരളത്തിലെ ഓപ്പറേഷൻ ഫ്ലഡിന്റെ ഭാഗമായുള്ള ക്ഷീര വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാലയളവിൽ മലബാർ മേഖലയിലെ ക്ഷീര വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി 1987 സെപ്റ്റംബർ 25 തീയ്യതിയിൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റും സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് ഗവൺമെന്റും ഒപ്പുവെച്ച കരാറായ നോർത്ത് കേരളം ഡെയറി പ്രോജക്ട് അഥവാ ഉത്തര കേരള ഡെയറി പ്രോജക്ടിന്റെ ഭാഗമായാണ് മലബാർ മേഖല സഹകരണ ക്ഷീരോൽപ്പാദക യൂണിയൻ രൂപീകൃതമാകുന്നത്.

മലബാർ മേഖലയിലെ സമഗ്രമായ ക്ഷീര വികസനം സാധ്യമാക്കുന്നതിനായി ഓപ്പറേഷൻ ഫ്ലഡ് പദ്ധതിയുടെ മാതൃകയിൽ ഇന്ത്യ ഗവണ്മെന്റും സ്വിസ് ഗവണ്മെന്റും 25 .09 .1987 തീയ്യതിയിൽ ഒപ്പുവെച്ച കരാറാണ് നോർത്ത് കേരള ഡയറി പ്രോജക്ട് അഥവാ ഉത്തര കേരള ഡയറി പ്രോജക്ട് (NKDP). 26.02 കോടി രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായി നടപ്പിലാക്കിയ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഒന്നാം ഘട്ടത്തിലാണ് കേരളത്തിലെ ആറ് വടക്കൻ ജില്ലകൾ പ്രവർത്തന മേഖലയായി മലബാർ മേഖല യൂണിയൻ രൂപീകൃതമായത്. ആകെ ലഭിച്ച 26.02 കോടി രൂപയിൽ 16.18 രൂപ ഗ്രാന്റായും 9.84 കോടി രൂപ ലോണായുമാണ് ലഭിച്ചത്. രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളും പിന്നീട് ദീർഘിപ്പിച്ച ഒരു ഘട്ടവും ചേർത്ത് മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായി നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ട ഈ പദ്ധതി മലബാറിലെ സമഗ്രമായ ക്ഷീര വികസനത്തിന് അടിത്തറ പാകിയ പദ്ധതിയാണ്.

ഉത്തര കേരള ഡയറി പ്രോജക്ടിന്റെ ഭാഗമായി വടക്കൻ കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ്, കണ്ണൂർ, വയനാട്, കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം, പാലക്കാട് എന്നീ ആറ് ജില്ലകൾ പ്രവർത്തന മേഖലയാക്കി 29 .06.1989 തീയ്യതിയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് 15 .01.1990 മുതൽ കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷീര സഹകരണ പ്രസ്ഥാനമാണ് മലബാർ മേഖല സഹകരണ ക്ഷീരോൽപ്പാദക യൂണിയൻ (മലബാർ മിൽമ). നിരവധി പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിൽ 144 ക്ഷീര സംഘങ്ങളും പതിനായിരത്തിൽ താഴെ മാത്രം ക്ഷീര കർഷകരും ശരാശരി 57000 ലിറ്റർ പ്രതിദിന പാൽ സംഭരണവുമായി പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച മലബാർ മിൽമ ഇന്ന് 1150 അംഗ സംഘങ്ങളും ഒരു ലക്ഷത്തോളം ക്ഷീര കർഷകരും പ്രതിദിനം ശരാശരി 6,70,234 ലിറ്റർ പാൽ സംഭരണവും, 6,71,098 പാൽ വിൽപ്പനയും പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 2000 കോടി വിറ്റുവരവുമുള്ള ക്ഷീര സഹകരണ പ്രസ്ഥാനമായി വളർന്നത് കേരളത്തിന്റെ ക്ഷീര വികസന മേഖലയിൽ തങ്കലിപികളിൽ ആലേഖനം ചെയ്യപ്പെട്ട മഹത്തായ ഒരു നേട്ടമാണ്.

ആരംഭകാലത്ത് ലയിക്കാൻ എതിർപ്പ് കാണിച്ചിരുന്ന മലപ്പുറം, വയനാട്, കോഴിക്കോട് ജില്ലാ മിൽക്ക് യൂണിയനുകളും ആനന്ദ് മാതൃകായോടുള്ള പരമ്പരാഗത ക്ഷീര സംഘങ്ങളുടെ എതിർപ്പും സംസ്കരണ സൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവും, പാൽ ക്ഷാമവും, പാൽ എളുപ്പത്തിൽ കേടാവുന്ന അവസ്ഥയും, ഉൽപ്പന്നം നെയ്യ് മാത്രമാണെന്നുള്ള പരിമിതിയും, ഓപ്പറേഷൻ ഫ്ലഡ് പദ്ധതിയിൽ പരിഗണന ലഭിക്കാതിരുന്നതടക്കമുള്ള എല്ലാ പ്രതിസന്ധികളെയും ഊർജ്ജമാക്കിക്കൊണ്ട് 2002 വരെയും സാമ്പത്തികമായും സംഘടിതമായും വ്യക്തമായ സ്വിസ് മേൽനോട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുപോന്ന മലബാർ മേഖല യൂണിയൻ നിലവിൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ക്ഷീര കർഷകരും, ക്ഷീര സംഘങ്ങളും, പാൽ സംഭരണവും, വിപണനവും, ഉൽപ്പന്നങ്ങളും, വരുമാനനവുമുള്ള ദേശീയ ശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുന്ന നേട്ടങ്ങൾ കരസ്ഥമാക്കിയ മേഖലാ യൂണിയനായി വളർന്നത് മികച്ച മാനേജ്മെന്റ് വൈദഗ്ധ്യവും പ്രൊഫഷണൽ സമീപനങ്ങളും വേറിട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളും കൊണ്ടാണ്.